16-02-2017 / Marlies Schamper / soul:made

Verkiezingen, is je eigen stem nog wel écht van jezelf?

140305 039 112006853495

Je hebt er vast over gelezen, Rusland wordt er van verdacht een campagne te hebben opgezet om de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten te beïnvloeden. En heb je het niet gelezen, dan kijk je er hoogstwaarschijnlijk niet vreemd van op. Maar zijn dit de ‘grote Amerikaanse’ verhalen, of is er een kans dat dit ook in maart gebeurt bij de Tweede Kamerverkiezingen in ons eigen kleine kikkerlandje?

 

Het antwoord is: ja, die kans is er.. Meerdere personen en partijen, uit alle hoeken van de wereld, steken geld in bijvoorbeeld een campagne-kas, waarvandaan alle campagnekosten worden betaald, om de stem van de ‘onschuldige’ Nederlander te beïnvloeden. Zo heeft de Amerikaanse miljardair George Soros vorig jaar 200.000 euro naar het ‘ja-kamp’ van het Oekraïne-referendum gestort. De Nederlandse veiligheidsdienst AIVD beaamt het risico dat Rusland zich mengt in beïnvloedingsactiviteiten gericht op de politiek. Het stoken van onrust binnen een politieke partij kan al worden veroorzaakt door simpelweg een phisingmail, met alle gevolgen van dien. Want juist dat is de bedoeling. Ze zijn niet op zoek naar grote staatsgeheimen, maar enkel naar aanknopingspunten om politici in de verlegenheid te brengen om zo vervolgens jouw mening te beïnvloeden.

 

Wat dacht je van het nepnieuws dat via sociale media is verspreid, en nog steeds wordt verspreid? Zo werd het nieuws van Trump die zou hebben gezegd dat wanneer hij president zou worden, hij dat namens de Republikeinen zou doen omdat zij zo dom zijn dat je ze alles kunt wijsmaken, door veel mensen gelezen én geloofd. Of de tweet van PVV-leider Geert Wilders waarin hij Alexander Pechtold tussen demonstranten plaatst die pleiten voor ‘sharia in Nederland’. Puur nepnieuws. Dit wordt gebruikt om het verkiezingsnieuws troebel te maken en daarmee de kiezers op het verkeerde been te zetten. Of het werkt? ‘Ik trap daar niet zomaar in’, is mijn gedachte dan meteen. Maar ik weet ondertussen wel dat we continu worden beïnvloed: thuis voor de tv, op straat en zelfs in de supermarkt. Je kent het wel, je loopt de supermarkt binnen, waar je hoogstwaarschijnlijk allereerst tegen de groenten aanloopt. De indeling van de supermarkt is namelijk ontworpen voor beïnvloeding. Met een bloemkool in je mandje, start je het shoppen met het idee dat je gezond bezig bent. Dan kun je best twee stappen verder die zak snoep, die ‘toevallig’ vol staat met kinderhelden en Disneyfiguren, meenemen. Pure beïnvloeding.

 

En hetzelfde gebeurt op grotere schaal. Facebook laat je alleen de (nieuws)berichten zien waarvan zij denken dat het je aanspreekt, afgestemd op je internetgedrag. Zo blijf je langer online en deel je meer likes uit. Facebook houdt je dus je lievelingsgroente voor, om je vervolgens je lievelingsborrelnootjes voor te schotelen. En zijn het niet je lievelingsborrelnootjes? Dan worden ze dat vanzelf. Een objectieve kijk naar al het nieuws dat er is, is er gewoonweg niet meer bij. Het zal je uren aan tijd kosten om de berichten die je op social media leest te controleren op waarheid, als je daar al zin in hebt. Je zit immers voor de ontspanning op social media, en niet om de detective uit te hangen die bij elk bericht wantrouwen voelt opborrelen.

 

En dat hetzelfde op nóg grotere schaal gebeurt, binnen Europa, is niet minder onwaarschijnlijk. Zowel het pompen van geld in campagnes, als het verspreiden van nepnieuws is ook hier big business. Rusland ziet graag dat bijvoorbeeld in Duitsland en Frankrijk, de iets meer Ruslandgezinde politieke kandidaten bij de volgende verkiezingen verkozen worden. Als ze dat enigszins kunnen beïnvloeden, dan zullen ze dat zeker doen. ‘‘Het is een schrikbarend kleine stap naar het beïnvloeden van de wereld, naar het besturen van de wereld’’, aldus technologieanalist Ben Thompson.

 

Ik denk dat het de hoogste tijd is dat we ons bewust worden van de bubbel die ons wordt voorgeschoteld, of waar we al inzitten. We zien alleen het nieuws dat we willen zien. Zodra ik nieuws zie waar ik het niet mee eens ben, klik ik snel verder. En vervolgens zullen de statistieken daarvan ervoor zorgen dat ik gerelateerd nieuws, niet meer te zien krijg. Uit deze bubbel gaan we niet meer komen. Maar neem eens een kijkje in iemand anders zijn bubbel. En geef toe, met een frisse blik je stem uitbrengen, voelt toch net ietsje meer aan als het uitbrengen van een dubbele stem.. toch? Wees bewust van de beïnvloeding waaraan we onderhevig zijn. En ja, ook met deze blog probeer ik je te beïnvloeden, maar dit is natuurlijk enkel goeds..

 

Weet jij al op welke partij je stemt?

  

Lees vóór het uitbrengen van je stem in maart, onze blog over ‘Privacy, betalen met je persoonsgegevens’. De gegevens die je achterlaat of vrijgeeft via social media, of bijvoorbeeld bij het downloaden van een app, worden namelijk ook gebruikt om je te beïnvloeden. Hoe meer gegevens er over je bekend zijn, hoe makkelijker het is om je te beïnvloeden met nieuws, doordat dit op jouw voorkeuren is afgestemd.